Problemau sy'n codi o osodiadau Inswleiddio Waliau Allanol (EWI): canllaw

Canllaw i Ddefnyddwyr i Broblemau sy'n Codi o Osodiadau Inswleiddio Waliau Allanol (EWI) mewn Eiddo yng Nghymru

Gall Inswleiddio Waliau Allanol (EWI) helpu i wneud cartrefi yn gynhesach, yn fwy cyfforddus ac yn fwy effeithlon o ran ynni. Pan gaiff ei ddylunio a'i osod yn gywir, gall hefyd leihau biliau ynni a gwella ymddangosiad eiddo.

Fodd bynnag, mewn rhai achosion gall problemau ddigwydd. Gall y rhain gael eu hachosi gan waith gosod gwael, dyluniad anaddas, diffygion o ran deunyddiau, neu ddiffyg gwaith cynnal a chadw parhaus. Gall problemau arwain at ddŵr yn mynd i mewn i'r adeilad, difrod i'r gorffeniad allanol, lleithder a llwydni, a phroblemau eraill a allai effeithio ar gyflwr yr eiddo.

Fel rhannau eraill o adeilad, dylid archwilio a chynnal a chadw systemau EWI yn rheolaidd.

Os digwyddodd eich gosodiad o dan y cynllun Nyth, byddwch wedi cael gwybodaeth am sut i gynnal a chadw eich EWI.

Mae gwaith cynnal a chadw rheolaidd yn helpu i sicrhau bod y system yn dal i fod yn:

• effeithlon o ran ynni
• gwrthsefyll y tywydd
• saff a diogel
• edrych yn ddeniadol

O bryd i'w gilydd dylai perchnogion tai wirio am:

• graciau yn y rendr neu'r gorffeniad
• selwyr wedi'u difrodi o amgylch ffenestri a drysau
• difrod a achoswyd gan wrthdrawiad
• staen neu afliwiad
• arwyddion bod dŵr yn treiddio

Os na chaiff difrod ei atgyweirio'n brydlon, gall dŵr fynd i mewn i'r system ac achosi lleithder neu lwydni y tu mewn i'r eiddo.

Gall diffyg gwaith cynnal a chadw effeithio ar unrhyw warant sy'n gysylltiedig â'r gosodiad.

Mae'n bwysig cofio nad yw pob problem yn cael ei hachosi gan waith gosod diffygiol. Gall rhai materion ddatblygu dros amser os nad yw'r gwaith cynnal a chadw yn cael ei wneud.

Cam 1: Nodi'r broblem

Os ydych yn sylwi ar yr arwyddion canlynol, efallai bod problem gyda'ch EWI:

• craciau yn y rendr
• arwynebau wal yn chwyddo neu'n anwastad
• staen neu afliwiad
• dŵr yn mynd i mewn i'r eiddo
• mannau llaith ar waliau mewnol
• llwydni yn tyfu y tu mewn i'r cartref
• paneli a ffitiadau rhydd neu wedi'u difrodi

Os ydych chi'n sylwi ar unrhyw un o'r problemau hyn, mae'n syniad da ymchwilio ymhellach.

Cam 2: Casglu tystiolaeth

Cadwch gofnod o unrhyw broblemau rydych chi wedi'u nodi.

Dylech wneud y canlynol:

• tynnu lluniau o'r ardaloedd yr effeithir arnynt
• cofnodi pryd ymddangosodd y broblem am y tro cyntaf
• cadw copïau o unrhyw ohebiaeth am y mater
• sylwi a yw problemau'n gwaethygu yn ystod cyfnodau o law trwm

Gall darparu tystiolaeth glir helpu wrth adrodd am y broblem neu wneud hawliad o dan warant.

Cam 3: Gwirio eich gwaith papur

Os yw'n bosibl, dewch o hyd i unrhyw ddogfennau sy'n ymwneud â'r gosodiad.

Gallai'r rhain gynnwys:

• Cytundeb Perchennog Tŷ
• tystysgrifau gosod
• dogfennau gwarant
• gohebiaeth gan y gosodwr neu ddarparwr y cynllun

Gall y dogfennau hyn helpu i nodi:

• y contractwr a osododd yr inswleiddio
• y system inswleiddio a ddefnyddiwyd
• unrhyw warant sy'n berthnasol
• y sefydliad sy'n gyfrifol am weinyddu'r warant

Efallai y bydd rhai gosodiadau yn dod o dan warant a gefnogir gan yswiriant a ddarperir drwy sefydliadau fel yr Asiantaeth Gwarantu Inswleiddio Waliau Solet (SWIGA) neu'r Awdurdod Sicrwydd Inswleiddio (IAA).

Cam 4: Cysylltu â'r gosodwr gwreiddiol

Os ydych chi'n credu y gallai fod problem gyda'r gosodiad, cysylltwch â'r contractwr a wnaeth y gwaith.

Dylid rhoi cyfle i'r contractwr archwilio'r eiddo ac asesu a oes angen gwaith unioni.

Efallai y bydd eu manylion cyswllt yn eich gwaith papur ar gyfer y gosodiad neu'ch dogfennau gwarant.

Cam 5: Cysylltu â'r darparwr gwarant

Os na all y contractwr ddatrys y broblem, neu os ydych chi'n credu y gallai'r gwaith ddod o dan warant, cysylltwch â'r sefydliad a roddodd y warant.

Mae'n bosibl y byddant yn gallu:

• cadarnhau a yw'r warant ar waith
• esbonio'r hyn sy'n cael ei gwmpasu
• trefnu arolygiad
• cynghori ar y broses hawlio

Cam 6: Os nad yw'r contractwr yn masnachu mwyach

Os yw'r gosodwr wedi rhoi'r gorau i fasnachu, cysylltwch â'r sefydliad sy'n gyfrifol am eich gwarant.

Os nad ydych yn siŵr pwy yw hwn, casglwch unrhyw ddogfennau sy'n ymwneud â'r gosodiad a chysylltwch â'r sefydliad a enwir ar eich tystysgrifau neu waith papur y warant.

Mae'n bosibl y byddant yn gallu:

• cadarnhau a yw'r warant yn parhau ar waith
• nodi'r yswiriwr
• rhoi dogfennau newydd i chi yn lle'r dogfennau sydd ar goll
• esbonio sut i wneud hawliad

Cam 7: Os oes angen help arnoch i nodi'r gosodwr neu'r darparwr gwarant

Os na allwch nodi'r gosodwr gwreiddiol neu'r darparwr gwarant, mae'n bosibl y bydd eich awdurdod lleol yn gallu helpu i nodi'r sefydliadau a fu'n ymwneud â chyflawni'r cynllun a'ch cyfeirio at y pwynt cyswllt priodol.

Cam 8: Os yw'r yswiriwr wedi rhoi'r gorau i fasnachu

Mewn rhai achosion, efallai na fydd yr yswiriwr sy'n darparu'r warant yn masnachu mwyach.

Mae'n bosibl y byddwch yn gallu ceisio iawndal drwy'r Cynllun Digolledu Gwasanaethau Ariannol (FSCS). Mae'r FSCS yn amddiffyn defnyddwyr pan fydd cwmnïau gwasanaethau ariannol awdurdodedig wedi methu.

Os gosodwyd eich EWI o dan y cynllun Nyth, mae canllawiau ar gael o ran y gwasanaeth cwsmeriaid y gallwch ei ddisgwyl a sut i wneud cwyn am y cynllun. Mae hefyd yn nodi sut y bydd tîm Nyth yn ymateb i gwynion, gan gynnwys amserlenni ar gyfer ymatebion.

Os gosodwyd eich EWI o dan Rwymedigaeth Cwmni Ynni (ECO4) neu Gynllun Inswleiddio Prydain Fawr (GBIS), mae Llywodraeth y DU wedi cyhoeddi canllawiau sy'n esbonio beth i'w wneud os ydych chi'n credu y gallai'r gosodiad fod o ansawdd gwael. Mae'r canllawiau yn cynnwys gwybodaeth am arolygiadau, atgyweiriadau a'r cymorth sydd ar gael i ddeiliaid tai yr effeithir arnynt. Mae hefyd yn esbonio'r camau sydd ar gael i ddeiliaid tai pan fo pryderon wedi'u nodi gydag inswleiddio waliau a osodwyd drwy ECO4 neu GBIS.

Asiantaeth Gwarantu Inswleiddio Waliau Solet (SWIGA)

Mae'n bosibl y bydd SWIGA yn gallu:

• cadarnhau a yw eiddo wedi'i gwmpasu gan warant
• esbonio cwmpas y warant a ddarperir
• darparu gwybodaeth am wneud hawliad

Asiantaeth Gwarantu Inswleiddio Waliau Solet (SWIGA)

Yr Awdurdod Sicrwydd Inswleiddio

Mae'r Awdurdod Sicrwydd Inswleiddio (IAA) yn awdurdod technegol a chorff yn y diwydiant sy'n cwmpasu inswleiddio, gwresogi a thechnolegau adnewyddadwy. 

Mae ei wefan yn cynnwys gwybodaeth am ei weithdrefn gwyno i helpu aelodau o'r cyhoedd sydd â chŵyn am y crefftwaith neu'r gwasanaeth a ddarperir gan yr IAA neu fusnes sydd wedi cofrestru gyda'r IAA. 

Gwasanaeth Defnyddwyr Cyngor ar Bopeth

Mae Cyngor ar Bopeth yn darparu cyngor diduedd ac am ddim ar faterion ac anghydfodau defnyddwyr. 

Cynllun Digolledu Gwasanaethau Ariannol

Os yw yswiriwr wedi rhoi'r gorau i fasnachu, efallai y byddwch yn gallu cael iawndal drwy'r Cynllun Digolledu Gwasanaethau Ariannol.

Benthyciadau Gwella Tai Llywodraeth Cymru

Mae Llywodraeth Cymru yn darparu cyllid ar gyfer benthyciadau i berchnogion tai cymwys nad ydynt yn gallu talu am waith atgyweirio a gwella hanfodol. Awdurdodau lleol sy'n rheoli'r benthyciadau.