Prosiectau seilwaith arwyddocaol (SIP): ymgynghori a chyhoeddusrwydd cyn gwneud cais

Cyn gwneud cais am Orchymyn Caniatâd Seilwaith (ICO), rhaid i ymgeiswyr gynnal ymgynghoriad cyn ymgeisio. Mae'r cam hwn yn rhoi cyfle i bobl yn y gymuned a sefydliadau lleol weld beth sy'n cael ei gynnig ac i rannu eu barn. 

Rhaid i'r ymgeisydd ddarparu cyfeiriad lle gellir gweld dogfennau yn bersonol yn ardal y safle datblygu. 

O fewn 3 mis i gael yr hysbysiad o dderbyn, rhaid cyhoeddi manylion canlynol y datblygiad arfaethedig ar wefan a bod ar gael nes i'r cais gael ei gyflwyno: 

• Y ffurflen gais ddrafft,
• Disgrifiad annhechnegol o’r datblygiad arfaethedig
• Hysbysiad o dderbyn a roddwyd gan Weinidogion Cymru
• Gorchymyn Caniatâd Seilwaith Drafft (ICO) yn Gymraeg a Saesneg
• Memorandwm Esboniadol drafft yn Gymraeg a Saesneg - Dylai hyn gyfiawnhau'r angen am y prosiect a chynnwys cyfeiriad at y pwerau statudol a'r rheoliadau perthnasol y gwneir y cais oddi tano. Dylai gynnwys adroddiad manwl o bob pŵer neu ddarpariaeth y gofynnir amdano yn yr ICO drafft, gyda rhesymau dros eu cynnwys. Pan fydd cydsyniadau wedi'u dirymu neu dybiedig yn cael eu cynnwys, dylai nodi'n glir ble yn yr ICO mae'r gofynion wedi'u lleoli.
• Manylion drafft y buddion cymunedol
• cynllun wedi'i dynnu ar raddfa a nodir sy'n dangos lleoliad y prosiect ac yn dangos cyfeiriad y gogledd. Ar gyfer datblygiad yn Ardal Forol Cymru, cyfesurynnau sy’n nodi lleoliad y prosiect.
• Drafftiau o'r holl ddogfennau, cynlluniau, lluniadau a gwybodaeth sydd eu hangen i ddisgrifio'r datblygiad gan gynnwys crynodebau nad ydynt yn dechnegol
• Manylion unrhyw ddigwyddiadau ymgynghori a gynhaliwyd neu a gynlluniwyd
• Manylion unrhyw ddiweddariadau, amserlenni a newidiadau i'r cynnig ers ei gyhoeddi ar y wefan, os o gwbl
• Datganiad Amgylcheddol os yw'n berthnasol, gan gynnwys crynodeb nad yw'n dechnegol
• cyfeiriad lle gellir gweld dogfennau
• Manylion cyswllt ar gyfer y ymgeisydd;
  • cyfeiriad post
  • cyfeiriad e-bost
  • rhif ffôn

Rhaid i'r Ymgeisydd ysgrifennu at ystod o unigolion a sefydliadau ynglŷn â'r cais arfaethedig: 

• Tirfeddianwyr neu feddianwyr cyfagos
• Yr Awdurdod Cynllunio perthnasol
• Ymgyngoreion statudol ac arbenigol a bennir yn y rheoliadau (The Infrastructure Consent (Pre-Application and Application Procedure and Transitional Provisions) (Wales) Regulations 2025)
• Y Cyngor Cymuned (os oes un yn bodoli yn yr ardal)
• Pob Aelod o'r Senedd sy’n cynrychioli'r ardal
• Pob aelod o Dŷ'r Cyffredin sy’n cynrychioli’r ardal
• Unrhyw un sy'n berchen ar, yn meddiannu, neu sydd â buddiant yn y tir yr effeithir arno

Yn ogystal, dylai'r rhai a allai gael eu heffeithio ac a allai fod â hawliad, ynghyd ag unrhyw unigolion, grwpiau neu gymdeithasau eraill yr ystyrir eu bod yn briodol, dderbyn hysbysiad.

• Unrhyw Awdurdod Cynllunio sy'n briodol ym marn y ceisydd.
• Yr holl ymgyngoreion statudol ac arbenigol perthnasol,
• Unrhyw gyngor cymuned y mae'r ymgeisydd yn ei ystyried yn briodol.
• Aelodau o'r Senedd y mae'r ymgeisydd yn eu hystyried yn briodol
• Aelodau o Dŷ'r Cyffredin y mae'r ymgeisydd yn ystyried yn briodol
• Cyfoeth Naturiol Cymru
• Unrhyw berson arall y maent o'r farn ei fod yn briodol.
• Mae PEDW yn argymell y dylid ymgynghori â'r ymgynghoreion hynny ar gyfer ardaloedd ar dir sy'n wynebu'r rhan forol o'r datblygiad.
• Darperir y rhestr lawn o ymgyngoreion (arbennig, statudol ac a argymhellir) ar wahân.

Rhaid arddangos hysbysiad safle am o leiaf 42 diwrnod mewn un neu fwy o leoliadau ar neu ger safle y cais.

Ar gyfer datblygiadau sy'n cynnwys llwybr llinellol sy'n fwy na 5 km, rhaid gosod hysbysiadau safle ar gyfnodau o ddim mwy na 5 km ar hyd y llwybr, o'r dechrau i'r diwedd, oni bai bod hyn yn anymarferol.

Os caiff yr hysbysiad ei dynnu neu ei ddifrodi cyn i'r 42 diwrnod ddod i ben, mae'r ymgeisydd yn dal i gydymffurfio os cymerodd gamau rhesymol i'w amddiffyn a'i newid pan fo angen.

Rhaid i ymgeiswyr gyhoeddi hysbysiad mewn papur newydd lleol am o leiaf 7 diwrnod.

Ar gyfer datblygiadau sydd wedi'u lleoli o fewn Ardal Forol Cymru, rhaid i'r hysbysiad gael ei gyhoeddi mewn o leiaf un cylchgrawn pysgota (os oes un yn yr ardal) a Rhestr Lloyd's. 

Rhaid i hysbysiadau gynnwys:

• Enw, cyfeiriad post, cyfeiriad e-bost a rhif ffôn yr ymgeisydd
• Lleoliad y datblygiad arfaethedig;
• Crynodeb o’r prif gynigion,
• Pa un a yw’r cais yn cynnwys cais i awdurdodi caffael tir yn orfodol
• Dyddiadau, amseroedd a lleoliadau unrhyw ddigwyddiadau ymgynghori cyn ymgeisio
• Cyfeiriad gwefan lle cyhoeddir gwybodaeth
• Cyfeiriad ffisegol lle gellir gweld dogfennau
• Dyddiad y mae'n rhaid derbyn ymatebion (rhaid i hyn fod o leiaf 42 diwrnod o'r diwrnod ar ôl i'r hysbysiad gael ei gyhoeddi)

Rhaid cyhoeddi hysbysiadau yn Gymraeg a Saesneg. 

Rhaid i'r ymgeisydd gynnal o leiaf un digwyddiad ymgysylltu â'r cyhoedd yn yr ardal leol er mwyn i bobl leol fynd iddo i weld a dysgu mwy am y cynigion. 

Mae mwy o ganllawiau ar arferion gorau ar gyfer ymgysylltu â'r cyhoedd yn cael eu paratoi a byddant yn cael eu cyhoeddi pan fyddant ar gael.

Pan fo'n berthnasol, rhaid i ymgeiswyr gyhoeddi'r DE drafft ar y wefan er mwyn galluogi ymgyngoreion fel Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC), i adolygu a rhoi sylwadau arno.

Dylai ymgeiswyr ganiatáu digon o amser i ystyried a mynd i'r afael ag unrhyw sylwadau a dderbynnir ar yr DA drafft, a all gynnwys cynnal arolygon pellach neu gynnig mesurau lliniaru ychwanegol. Os, ar ôl ymgynghori, y daw'n amlwg bod angen diwygio'r DA, dylid ail-ymgynghori â'r ymgyngoreion statudol ac arbenigol perthnasol ar y drafft diwygiedig. 

Dylai hyn ddatrys problemau yn gynnar, er mwyn cyfyngu ar gymhlethdodau yn ystod y broses arholi.

Am y rheswm hwn, gall yr ymgeisydd ofyn am ymestyn y cyfnod hysbysu o 56 diwrnod yn yr amgylchiadau hyn. 

Dylid cofnodi unrhyw addasiadau neu newidiadau i'r ES o ganlyniad i'r ymgynghoriad yn adroddiad PAC.

Pan all cais gynnwys caffael gorfodol, rhaid i'r ymgeisydd roi hysbysiad ysgrifenedig o'u cais arfaethedig i unrhyw un y credant yn rhesymol bod ganddo fuddiant cyfreithiol yn y tir yr effeithir arno. 

Buddiannau tir yr effeithir arnynt yn yr achos hwn fyddai:

• perchennog, lesddeiliad, tenant neu feddiannydd y tir; neu
• person a chanddo fuddiant yn y tir, neu sydd â’r pŵer i werthu, trawsgludo neu ryddhau’r tir. 

Mae'n ofynnol i'r ymgeisydd wneud pob ymdrech resymol i ddarganfod pwy sydd â buddiant yn y tir sy'n gysylltiedig â'r caffaeliad gorfodol arfaethedig.

Bydd yr ymgeisydd yn pennu cyfnod amser pan fyddant yn gwahodd ymatebion.  Yr isafswm cyfnod yw 42 diwrnod. Rhaid i ymgynghorai statudol ddarparu ymateb sylweddol sydd: 

• yn nodi nad oes ganddynt unrhyw sylwadau i'w gwneud ar y cynnig gyda rhesymau
• yn datgan dim gwrthwynebiad ac yn cyfeirio at gyngor sefydlog cyfredol
• yn cynghori bod ganddynt bryderon am y cynnig a sut y gellid mynd i'r afael â hwy
• yn cynghori bod ganddynt bryderon ac y byddent yn gwrthwynebu cais a wneir mewn termau tebyg â'u rhesymau.

Bydd yr ymgeisydd yn crynhoi'r holl ymatebion mewn adroddiad ymgynghoriad cyn ymgeisio (PAC) i'w gyflwyno gyda'i gais. Dylai gynnwys y canlynol:

• Crynodeb o'r broses ymgynghori, gan gynnwys pwy ymgynghorwyd â hwy a sut.
• Crynodeb o'r adborth a gafwyd gan ymgyngoreion.
• Manylion sut y cafodd yr adborth ei ystyried ac y deliwyd ag ef yn y cais.
• Unrhyw newidiadau i'r cynnig o ganlyniad i'r ymgynghoriad.