Neidio i'r prif gynnwys

TermCymru

78420 canlyniad
Rhestrir y canlyniadau yn nhrefn yr wyddor Saesneg A-Z
Cymraeg: rhag-gynllunio gofal
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 25 Mehefin 2020
Cymraeg: rhag-gynllunio gofal
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Anticipatory care planning (ACP) helps you make informed choices about how and where you want to be treated and supported in the future. It requires health and care practitioners to work with people and their carers to ensure the right thing is done at the right time by the right person to achieve the best outcome.
Diweddarwyd ddiwethaf: 21 Chwefror 2018
Cymraeg: llywodraethiant rhagddyfalus
Statws A
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: System lywodraethiant sy'n mynd ati'n fwriadol i ragargoeli tueddiadau, gwneud rhagolygon a lleihau risg wrth wneud penderfyniadau.
Nodiadau: O bryd i'w gilydd bydd gofynion gramadegol y frawddeg yn golygu bod angen defnyddio'r berfenw 'llywodraethu' yn lle’r enw ‘llywodraethiant’. Serch hynny, argymhellir cadw at 'llywodraethiant' hyd y bo modd. Gweler y cofnod am 'governance'.
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Mai 2025
Cymraeg: Rhaglen Rhagweld Presgripsiwn
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw priod, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Awst 2014
Saesneg: anticoagulant
Cymraeg: gwrthgeulydd
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: gwrthgeulyddion
Diweddarwyd ddiwethaf: 11 Mehefin 2026
Cymraeg: therapi gwrthgeulo
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: therapïau gwrthgeulo
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Ebrill 2020
Cymraeg: therapi gwrth-ddirdynnol
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 15 Chwefror 2010
Cymraeg: gwrth-iselyddion
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Awst 2004
Saesneg: anti-doping
Cymraeg: atal dopio
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Mai 2004
Saesneg: antifibrotic
Cymraeg: gwrthffibrotydd
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: gwrthffibrotyddion
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Tachwedd 2019
Saesneg: antifouling
Cymraeg: paent rhag tyfiant
Statws C
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Paent cemegol i gadw pethau rhag tyfu ar waelodion llongau.
Diweddarwyd ddiwethaf: 11 Mai 2006
Saesneg: antigen
Cymraeg: antigen
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Rhagfyr 2009
Cymraeg: drifft antigenig
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Newidiadau neu fwtaniadau bychain i enynnau feirws, sy'n gallu arwain at newidiadau yn y proteinau ar arwyneb y feirws ei hun. Dros amser, gall hyn olygu bod unigolyn yn mynd yn fwy tebygol o gael eu heintio gan y feirws, am fod y feirws wedi newid digon i system imiwnedd yr unigolyn hwnnw fethu ag adnabod a lladd y feirws.
Nodiadau: Cymharer ag antigenic shift / shifft antigenig.
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Gorffennaf 2021
Cymraeg: dihangiad antigenig
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Sefyllfa lle bydd feirws wedi addasu drwy fwtaniad i amrywiolyn sy'n osgoi sylw system imiwnedd y corff a heintiwyd. Gall hyn beri i frechlynnau a gynlluniwyd ar gyfer y straen neu straeniau gwreiddiol fod yn llai effeithiol yn erbyn yr amrywiolyn newydd.
Nodiadau: Mae'r term hwn yn gyfystyr ag immune escape / dihangiad imiwnyddol.
Diweddarwyd ddiwethaf: 11 Chwefror 2021
Cymraeg: shifft antigenig
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Newid mawr a sydyn mewn feirws, sy'n arwain at broteinau newydd ar arwyneb y feirws eu hun. Gall hyn olygu bod is-fath newydd o feirws yn dod i fodolaeth, sy'n fwy tebygol o heintio pobl.
Nodiadau: Cymharer ag antigenic drift / drifft antigenig.
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Gorffennaf 2021
Cymraeg: prawf llif unffordd antigenau
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: profion llif unffordd antigenau
Cyd-destun: Os caiff person ganlyniad positif o brawf llif unffordd antigenau mae'n ofynnol iddo gwblhau prawf antigenau PCR safonol a fyddai'n cael ei gynnwys yn y data a gyflwynir.
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Rhagfyr 2020
Saesneg: antigen test
Cymraeg: prawf antigenau
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: profion antigenau
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Mehefin 2020
Cymraeg: profi am antigenau
Statws A
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Mehefin 2020
Cymraeg: sgrin wrthddallu
Statws C
Pwnc: Trafnidiaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Ebrill 2005
Cymraeg: Antigua a Barbuda
Statws A
Pwnc: Enwau lleoedd
Rhan ymadrodd: Enw priod
Nodiadau: Safonwyd yr enw hwn gan ddilyn yr egwyddorion a nodir yn yr erthygl 'Dynodi enwau gwladwriaethau, tiriogaethau a chenhedloedd diwladwriaeth' yn yr Arddulliadur.
Diweddarwyd ddiwethaf: 17 Awst 2021
Cymraeg: Cydgysylltydd Atal Masnachu Pobl
Statws C
Pwnc: Cyfiawnder a threfn
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Newidiwyd i "Cydgysylltydd Atal Caethwasiaeth" yn 2014.
Diweddarwyd ddiwethaf: 24 Ionawr 2011
Cymraeg: mesuriad gwrth-hydrogen
Statws B
Pwnc: Datblygu economaidd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Ffiseg niwclear
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Mawrth 2012
Saesneg: anti-idling
Cymraeg: gwrthsegura
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Berf
Diffiniad: Mynd i'r afael ag ymddygiadau ymysg gyrwyr lle gadewir i'r injan segura, yn bennaf er mwyn atal llygredd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 26 Ionawr 2023
Saesneg: anti-LGBTQ+
Cymraeg: gwrth-LHDTC+
Statws B
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diweddarwyd ddiwethaf: 8 Rhagfyr 2022
Cymraeg: meddalwedd wrthfaleiswedd
Statws A
Pwnc: TGCh
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Mawrth 2013
Saesneg: anti-matter
Cymraeg: gwrthfater
Statws B
Pwnc: Datblygu economaidd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Ffiseg niwclear
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Mawrth 2012
Saesneg: antimicrobial
Cymraeg: gwrthficrobaidd
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Diffiniad: A product or process that kills germs (microbes) or inhibits their growth.
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Hydref 2007
Cymraeg: archwiliad gwrthficrobaidd
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: archwiliadau gwrthficrobaidd
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Mawrth 2025
Cymraeg: ymwrthedd gwrthficrobaidd
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Gallu micro-organebau (fel bacteria, feirysau a pharaseitiaid) i rwystro cyffur gwrthficrobaidd (fel gwrthfiotigau a meddyginiaethau gwrthfeirysol a gwrthmalaria) rhag gweithio yn eu herbyn.
Nodiadau: Mae’n bosibl y gallai’r ffurf hirach “ymwrthedd i gyffuriau gwrthficrobaidd” fod yn fwy hunanesboniadol mewn rhai testunau.
Diweddarwyd ddiwethaf: 1 Mai 2024
Cymraeg: prawf rhagdueddiad gwrthficrobaidd
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 15 Ebrill 2021
Cymraeg: atal gwyngalchu arian
Statws C
Pwnc: Cyllid ac ystadegau
Rhan ymadrodd: Berf
Diweddarwyd ddiwethaf: 10 Ionawr 2007
Saesneg: antimony
Cymraeg: antimoni
Statws A
Pwnc: Amgylchedd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: Symbol cemegol: Sb
Nodiadau: Elfen gemegol. Gweler y canllawiau sillafu termau benthyg gwyddonol ar BydTermCymru.
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Mehefin 2025
Cymraeg: cyffur gwrthneoplastig
Statws B
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: cyffuriau gwrthneoplastig
Diweddarwyd ddiwethaf: 6 Tachwedd 2019
Saesneg: antioxidant
Cymraeg: gwrthocsidydd
Statws B
Pwnc: Bwyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 19 Ionawr 2012
Saesneg: antioxidants
Cymraeg: gwrthocsidyddion
Statws C
Pwnc: Bwyd
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 23 Tachwedd 2011
Saesneg: anti-particle
Cymraeg: gronyn gwrthfater
Statws B
Pwnc: Datblygu economaidd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Cyd-destun: Ffiseg niwclear
Diweddarwyd ddiwethaf: 16 Mawrth 2012
Cymraeg: Rheoliadau Gwaith Gwrth-lygredd 1999
Statws A
Pwnc: Teitlau deddfwriaeth
Rhan ymadrodd: Enw, Lluosog
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Medi 2012
Cymraeg: Cynghrair Gwrthdlodi Cymru
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 28 Mehefin 2006
Cymraeg: Eiriolwr yn Erbyn Tlodi
Statws A
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 12 Tachwedd 2014
Cymraeg: Rhwydwaith Gwrthdlodi Cymru
Statws C
Pwnc: Gwasanaethau cymdeithasol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diffiniad: APNC
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Mehefin 2008
Saesneg: antipsychotic
Cymraeg: gwrthseicotig
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Lluosog: gwrthseicotigau
Diffiniad: A class of drugs used to control psychotic symptoms in patients with psychotic disorders such as schizophrenia and delusional disorder.
Diweddarwyd ddiwethaf: 15 Medi 2016
Cymraeg: rhagnodi gwrthseicotigau
Statws C
Pwnc: Iechyd
Rhan ymadrodd: Berf
Cyd-destun: Rhaid i'r adolygiad gynnwys, ond peidio â bod yn gyfyngedig i, amlgyffuriaeth, rhagnodi gwrthseicotigau a meddyginiaethau risg uchel eraill;
Diweddarwyd ddiwethaf: 5 Gorffennaf 2017
Saesneg: anti-racism
Cymraeg: gwrth-hiliaeth
Statws B
Pwnc: Datblygu cymunedol
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 2 Gorffennaf 2025
Saesneg: antiracist
Cymraeg: gwrth-hiliol
Statws A
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Nodiadau: Daw'r term hwn o gasgliad y Grŵp Gorchwyl a Gorffen ar Derminoleg ym maes Cydraddoldeb o ran Hil ac Ethnigrwydd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Ebrill 2023
Saesneg: anti-racist
Cymraeg: gwrth-hiliol
Statws A
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Ansoddair
Nodiadau: Daw'r term hwn o gasgliad y Grŵp Gorchwyl a Gorffen ar Derminoleg ym maes Cydraddoldeb o ran Hil ac Ethnigrwydd.
Diweddarwyd ddiwethaf: 18 Ebrill 2023
Cymraeg: cenedl wrth-hiliol
Statws B
Pwnc: Datblygu cymunedol
Rhan ymadrodd: Enw, Benywaidd, Unigol
Cyd-destun: Rydym am wneud Cymru yn genedl wrth-hiliol ac erlid stigma a chasineb.
Nodiadau: Elfen yn y Cytundeb Cydweithio rhwng Llywodraeth Cymru a Phlaid Cymru, Tachwedd 2021.
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Tachwedd 2021
Cymraeg: Cymru Wrth-hiliol
Statws B
Pwnc: Datblygu cymunedol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 4 Chwefror 2021
Cymraeg: Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol
Statws A
Pwnc: Cyffredinol
Rhan ymadrodd: Enw priod
Diweddarwyd ddiwethaf: 9 Mehefin 2022
Cymraeg: Tîm Cyflawni y Cynllun Gweithredu Cymru Wrth-hiliol
Statws A
Pwnc: Swyddi ac adrannau Llywodraeth Cymru
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 22 Medi 2022
Cymraeg: Y Gweithgor Gwrth-hiliol
Statws B
Pwnc: Datblygu cymunedol
Rhan ymadrodd: Enw, Gwrywaidd, Unigol
Diweddarwyd ddiwethaf: 27 Hydref 2022