Safonau Gofynnol Cenedlaethol ar gyfer Gofal Plant a Reoleiddir i blant hyd at 12 oed: canllawiau statudol - Cynulleidfa i trosolwg

Mae'r Safonau Gofynnol Cenedlaethol hyn yn disodli dogfen Safonau Gofynnol Cenedlaethol ar gyfer Gofal Plant a Reoleiddir, a gyhoeddwyd ym mis Tachwedd 2023. Mae canllawiau ar gyfer Safonau Gofynnol Cenedlaethol annibynnol ar wahân wedi'u cyhoeddi ar gyfer darparwyr chwarae mynediad agored a reoleiddir.

Mae'r newidiadau yn disgyn i ddau brif gategori: y rhai a wnaed yn dilyn adolygiad o'r Safonau ac ymgynghoriad cyhoeddus, a diweddariadau arferol a wneir i sicrhau bod y Safonau yn gydnaws â pholisïau a deddfwriaeth gyfredol.

Darpariaeth Chwarae Mynediad Agored – mae set benodol o Safonau Gofynnol Cenedlaethol annibynnol ar gyfer darpariaeth chwarae mynediad agored wedi'i chreu i adlewyrchu natur unigryw'r math hwn o ofal dydd. Tynnwyd y cyfeiriadau at chwarae mynediad agored o'r canllawiau hyn. Gellir dod o hyd i'r Safonau ar gyfer chwarae mynediad agored yma

Strwythur a chynllun y Safonau - cyflwynir canllawiau'r Safonau ar ffurf HTML, ac ychwanegwyd fersiwn y gellir ei hargraffu i sicrhau bod y canllawiau yn gydnaws â safonau www.Llyw.Cymru, ac i wella'r strwythur, y cynllun a phrofiad y defnyddiwr.

Sut i ddefnyddio'r Safonau Gofynnol Cenedlaethol – mae'r paragraff "Sut i ddefnyddio'r Safonau Gofynnol Cenedlaethol" wedi'i ddiweddaru. Mae pob safon yn cynnwys datganiad Llais y Plentyn a datganiad Deilliant Lles, ac yna nodir y safonau perthnasol, y rheoliadau cysylltiedig a dolenni i ganllawiau pellach.

Darpariaeth o Ansawdd Uchel – mae'r adran hon wedi'i chynnwys i gryfhau'r wybodaeth a'r gofynion o ran ansawdd, gan ymgorffori meddylfryd sy'n hyrwyddo hawliau plant.

Diffiniad o Chwarae Mynediad Agored – nodir diffiniad diwygiedig yn dilyn argymhelliad 11.3 o Adroddiad yr Adolygiad Gweinidogol o Gyfleoedd Chwarae i adolygu a diweddaru'r diffiniad o chwarae mynediad agored. 

Safon 11 Meddyginiaeth a'r Atodiad Ch ategol - Canllawiau ar gyfer gweinyddu parasetamol hylifol pan fydd plant yn mynd yn sâl mewn lleoliad cofrestredig –Mae Safon 11 Meddyginiaeth wedi'i diweddaru i ddarparu safonau cliriach ac i wahaniaethu rhwng meddyginiaeth ar bresgripsiwn a meddyginiaeth nad yw ar bresgripsiwn. Mae Atodiad Ch yn rhoi eglurder ar weinyddu parasetamol hylifol nad yw ar bresgripsiwn yn yr amgylchiadau a ddisgrifir.

Defnyddio staff mewn Gofal Dydd - Safon 13(GD) Person addas (Gofal Dydd) - ychwanegwyd Safon 13.4(GD) a Safon 13.5(GD) i roi eglurder ar sut y defnyddir staff ar draws y lleoliad. Mae'r Safonau yn darparu arweiniad mewn achosion lle mae lleoliad yn cynnwys staff ychwanegol efallai, uwchlaw'r cymarebau oedolion: plant gofynnol i helpu i ddiwallu anghenion unigol plant.

Cynorthwywyr gwarchodwyr plant ac Atodiad A (Cynorthwywyr gwarchodwyr plant) - Safon 13(GP) Person addas – mae'r newidiadau yn rhoi eglurder ynghylch rôl cynorthwy-ydd gwarchodwr plant. Mae Safon 13(GP) Person addas - 13.4(GP) - wedi'i diweddaru i roi eglurder ynghylch yr amgylchiadau pan all cynorthwy-ydd gwarchodwr plant ddechrau gweithio tra bydd yn cwblhau cymhwyster cynorthwy-ydd gwarchodwr plant. 

Mae Atodiad A wedi'i ddiweddaru i ddarparu arweiniad ynghylch y cyfnod y gall cynorthwy-ydd gwarchodwr plant gael ei adael ar ei ben ei hun i ofalu am blant.

Cymarebau gwarchodwyr plant – Safon 15(GP) Cymarebau staffio – mae Safonau 15.1(GP), 15.2(GP) a 15.3(GP) wedi newid i adlewyrchu nifer y plant y gall gwarchodwyr plant ofalu amdanynt, yn enwedig plant dan 5 oed, ac i gefnogi darpariaeth gwarchodwyr plant sy'n hyblyg ac yn gynaliadwy.

Y bennod ragarweiniol – mae'r bennod ragarweiniol wedi'i diweddaru. Mae'r cyflwyniad yn cynnwys gwybodaeth am ofal plant o ansawdd uchel ac yn pwysleisio hawliau plant, lles, cydberthnasau, datblygiad emosiynol a phrofiad bywyd. Mae dolenni wedi'u diweddaru i bolisïau a blaenoriaethau Llywodraeth Cymru, ynghyd â dolenni i sefydliadau perthnasol. 

Gwarchod plant a gofal dydd a reoleiddir – mae hyn wedi'i ddiweddaru i gynnwys enghreifftiau newydd o ddarpariaeth gofal dydd.

Eithriadau: amgylchiadau pan nad oes angen cofrestru – mae hyn wedi'i ddiweddaru i gyflwyno newidiadau sydd i gael eu gwneud yn y dyfodol o safbwynt eithriadau, ac mae'n esbonio'r cyfnod pontio (o Ebrill 2027 i Fawrth 2028) ar gyfer darparwyr na fyddant efallai wedi'u heithrio bellach rhag gorfod cofrestru.

Mae Llywodraeth Cymru wedi diweddaru cyfeiriadau allweddol at ddeddfwriaeth a/neu bolisi yng nghanllawiau'r Safonau, gan gynnwys newid geiriad, er mwyn cryfhau safonau penodol. Dyma rai o’r newidiadau pwysig: 

Safon 6 Gweithio mewn partneriaeth â rhieni – Safon 6.11 – diweddaru cyfeiriad deddfwriaethol

Safon 7 Cyfleoedd i chwarae a dysgu – cysoni ag egwyddorion Chwarae, Dysgu a Gofal Plentyndod Cynnar a chyfeiriadau at y Cwricwlwm i Gymru

Safon 10 Gofal iechyd – safonau gwrth-smygu a fepio

Safon 20 Diogelu 

Safon 24 Diogelwch – safonau risg tân 

Geirfa – mae termau newydd wedi'u hychwanegu at yr eirfa

Argymhellir bod darparwyr yn ymgyfarwyddo â'r fersiwn ddiwygiedig hon o'r Safonau a'u bod yn cael gwared ar unrhyw gopïau papur blaenorol.