Safonau Gofynnol Cenedlaethol ar gyfer Gofal Plant a Reoleiddir i blant hyd at 12 oed: canllawiau statudol - Cynulleidfa i trosolwg

Mae'r Canllawiau hyn yn rhoi manylion am hyfforddiant diogelu sy'n briodol i wahanol rolau yn y sector gofal plant a gwaith chwarae.

Grŵp A (Lefel 1): Ymwybyddiaeth o Ddiogelu

Mae cyrsiau Grŵp A (Lefel 1) – Ymwybyddiaeth o Ddiogelu yn darparu'r wybodaeth a'r sgiliau sydd eu hangen i ddiogelu plant. Maent yn disgrifio'r mathau gwahanol o gam-drin, sut i'w hadnabod, a sut i ymateb i bryderon. Maent hefyd yn esbonio sut i roi gwybod am bryderon yn y ffordd iawn. 

Dylai'r hyfforddiant gorfodol hwn fod yn rhan o broses sefydlu pob aelod o staff a gyflogir.

Y rolau y mae’r hyfforddiant yn ofynnol ar eu cyfer

Cyflogeion a fydd o bosibl, ond nid o reidrwydd, yn gweithio'n uniongyrchol gyda phlant, ond a fydd o bosibl yn gweithio mewn adeilad lle mae yna ddarpariaeth gofal plant; neu aelodau o Fwrdd / Pwyllgor sy'n cefnogi darpariaeth gofal plant.

Dyma rai enghreifftiau (nid yw hon yn rhestr gyflawn):

• Gofalwyr/ Glanhawyr/ Cogyddion
• Aelodau o'r Pwyllgor nad ydynt yn gweithio
• Ysgrifenyddion/ Gweinyddwyr/ Derbynyddion

• Gwirfoddolwyr (yn dibynnu ar lefel yr oruchwyliaeth. Os cânt eu gadael ar eu pen eu hunain gyda phlant, byddai hyfforddiant Grŵp B yn fwy priodol.) 

  Math o gwrs ac ystyriaethau:

• Cwrs ar-lein – Grŵp A - Diogelu drwy wefan Gofal Cymdeithasol Cymru 
• Hyd: Hyd at 2-3 awr 
• Argymhellir: adnewyddu'r hyfforddiant bob 3 blynedd (fel y nodir yn y Safonau a'r Fframwaith Hyfforddiant, Dysgu a Datblygu Cenedlaethol ym maes Diogelu)

Grŵp B (Lefel 2): Cwrs Diogelu Canolradd

Mae cyrsiau Diogelu Plant lefel ganolradd yn helpu i gynyddu’r wybodaeth am ddiogelu sydd gan unigolion eisoes, ac yn addysgu mwy am yr hyn y mae’r broses ddiogelu yn ei olygu. Mae'r cwrs yn dangos sut i adnabod camdriniaeth a rhoi gwybod am bryderon, ac mae’n gyfle i ddysgu mwy am y strwythur diogelu, adnabod risgiau a beth sy'n digwydd ar ôl creu adroddiad.

Y rolau y mae’r hyfforddiant yn ofynnol ar eu cyfer:

Gweithwyr sy'n gweithio'n uniongyrchol gyda phlant.

Dyma rai enghreifftiau (nid yw hon yn rhestr gyflawn):

• Cynorthwywyr gwarchodwyr plant
• Cynorthwywyr meithrin dan hyfforddiant
• Cynorthwywyr meithrin
• Arweinwyr ystafelloedd meithrin
• Rheolwyr cynorthwyol
• Gweithwyr chwarae
• Gyrwyr

• Gwirfoddolwyr (yn dibynnu ar lefel yr oruchwyliaeth) 

  Math o gwrs ac ystyriaethau:

• Cwrs wyneb yn wyneb, lle bo'n bosibl, neu ddysgu cyfunol. 
• Hyd: 4-6 awr/1 diwrnod/2 sesiwn gyda'r nos

Argymhellir: adnewyddu'r hyfforddiant yn unol â'r Safonau a'r Fframwaith Hyfforddiant, Dysgu a Datblygu Cenedlaethol ym maes Diogelu 

Grŵp C (Lefel 3): Cwrs Diogelu Uwch

Mae cyrsiau Diogelu lefel uwch yn addysgu mwy am yr hyn y mae'r rôl yn ei olygu, ac yn help i ddeall y broses ddiogelu yn fanylach. Mae'r cwrs yn defnyddio amrywiaeth o weithgareddau ysgrifenedig ac ymarferion rhyngweithiol i helpu i adolygu a datblygu'r gweithdrefnau diogelu yn y lleoliad a sicrhau bod pob aelod o staff yn deall eu cyfrifoldebau tuag at ddiogelu plant. Yn cynnwys pynciau sy'n ymwneud â honiadau o gam-drin yn erbyn aelod o staff a sut i ddelio â'r rhain, deall deddfwriaeth a chanllawiau allweddol sy'n sail i bolisi lleoliadau ynghylch diogelwch a lles plant, rolau i'w cyflawni yn y broses amddiffyn plant ar lefel amlasiantaethol gan gynnwys cynadleddau achos a darparu adroddiadau ysgrifenedig.

Y rolau y mae’r hyfforddiant yn ofynnol ar eu cyfer: 

Y rhai sydd mewn cysylltiad â phlant ac sy'n gyfrifol yn y pen draw am gwestiwn diogelu o fewn y ddarpariaeth. Bydd angen i'r ymarferwyr hyn fod â'r holl wybodaeth a dealltwriaeth ynghylch safonau grwpiau A a B.

Dyma rai enghreifftiau (nid yw hon yn rhestr gyflawn):

Ar y safle

• Arweinydd y lleoliad
• Y rheolwr
• Y person â chyfrifoldeb
• Gwarchodwyr plant

Oddi ar y safle o bosibl

• Y person diogelu dynodedig
• Unigolion cyfrifol
• Y person cofrestredig

Math o gwrs ac ystyriaethau:

Cwrs wyneb yn wyneb lle bo hynny'n bosibl

Hyd: 2 ddiwrnod

Argymhellir: adnewyddu'r hyfforddiant yn unol â'r Safonau a'r Fframwaith Hyfforddiant, Dysgu a Datblygu Cenedlaethol ym maes Diogelu

Y person diogelu dynodedig - Defnyddir y term hwn drwy gydol y Safonau Hyfforddiant, Dysgu a Datblygu Cenedlaethol ym maes Diogelu. Y person sydd wedi’i nodi o fewn y sefydliad i fod ar gael i drafod pryderon diogelu yw'r person diogelu dynodedig. Dylid ymgynghori â nhw ynghylch p’un a ddylid codi pryder yn ymwneud â diogelu gyda'r awdurdod lleol, a bydd yn rheoli unrhyw gamau gweithredu y mae angen eu cymryd ar unwaith i sicrhau bod yr unigolyn sydd mewn perygl yn ddiogel rhag cael ei gam-drin. Dylai pob ymarferydd wybod â phwy yn eu lleoliad i gysylltu am gyngor, ac ni ddylent oedi cyn trafod eu pryderon, ni waeth pa mor ddibwys y maent yn ymddangos.

• Yr arweinwyr diogelu dynodedig yw'r pwynt cyswllt cyntaf ar gyfer aelodau staff, teuluoedd, gofalwyr a phobl eraill sydd â mynediad at leoliadau, ac felly mae'n hanfodol bod yr wybodaeth am weithdrefnau amddiffyn plant yn fanwl ac yn gyfredol. 

Mwy o Arweiniad a Help 

Mae rhagor o wybodaeth am hyfforddiant Diogelu ar gael i ddarparwyr o’r ffynonellau canlynol:

• Byrddau Diogelu Rhanbarthol
• Gofal Cymdeithasol Cymru - y Safonau Hyfforddiant, Dysgu a Datblygu Cenedlaethol ym maes Diogelu Mae'r safonau hyn wedi'u cynllunio i sicrhau bod pob ymarferydd yng Nghymru yn cael hyfforddiant cyson ac o ansawdd uchel mewn arferion diogelu
• Gofal Cymdeithasol Cymru: y Fframwaith Hyfforddiant, Dysgu a Datblygu Cenedlaethol ym maes Diogelu Mae hwn yn esbonio sut y gellid cynnal hyfforddiant diogelu, a dylid ei ddefnyddio ar y cyd â'r Safonau Hyfforddiant, Dysgu a Datblygu Cenedlaethol ym maes Diogelu
• Hyfforddiant diogelu | Gofal Cymdeithasol Cymru 
• Sefydliadau'r trydydd sector, Cwlwm a Chwarae Cymru

Sicrhewch fod y cwrs diogelu yr ydych yn cofrestru ar ei gyfer yn adlewyrchu arferion a gweithdrefnau Cymru, nid Lloegr – h.y. ei fod yn adlewyrchu Gweithdrefnau Diogelu Cymru.

Mae Gofal Cymdeithasol Cymru yn darparu cwrs Grŵp A Diogelu. 

Defnyddir y term 'ymarferwyr' drwy gydol y Safonau Hyfforddiant, Dysgu a Datblygu Cenedlaethol ym maes Diogelu. Defnyddiwyd hwn fel term cyffredinol i ddisgrifio unrhyw un sydd mewn cyflogaeth â thâl yn ogystal â gwirfoddolwyr di-dâl.