Mynd i’r afael â thlodi plant
Bydd lleihau tlodi plant yn helpu pobl i gael y dechrau gorau mewn bywyd.
Plant sy’n byw mewn tlodi
Mae’r siart hon yn dangos canran y plant sy’n byw mewn tlodi incwm cymharol yng Nghymru. Ystyrir bod plant mewn tlodi incwm cymharol os ydynt yn byw mewn aelwyd ag incwm sy’n is na 60% o incwm aelwyd nodweddiadol yn y DU, ar ôl talu costau tai megis taliadau rhent neu daliadau morgais.
Eglurhad ynghylch data plant sy’n byw mewn tlodi incwm cymharol
Mae’r siart linell yn dangos bod canran y plant sy’n byw mewn aelwydydd sydd mewn tlodi incwm ar ôl costau tai wedi cynyddu ers y cyfnod tair blynedd a ddaeth i ben yn 2023. Fodd bynnag, mae’r cynnydd o 2 bwynt canran o fewn yr ystod o amrywiad tymor byr a welir fel arfer ac nid yw’n ystadegol arwyddocaol.
Nid oes modd cymharu data o’r cyfnod tair blynedd a ddaeth i ben ym mis Mawrth 2023 â chyfnodau blaenorol oherwydd bod data gweinyddol integredig wedi’u cyflwyno ar fudd-daliadau na ddefnyddiwyd o’r blaen.
Dangosir y canlyniadau fel cyfartaleddau tair blynedd, o’r cyfnod tair blynedd a ddaeth i ben ym mis Mawrth 2020 i’r cyfnod tair blynedd a ddaeth i ben ym mis Mawrth 2025.
Gwybodaeth fethodolegol fanylach am dlodi incwm cymharol.
Daw’r data hyn o set ddata Aelwydydd Incwm Is Na’r Cyfartaledd yr Adran Gwaith a Phensiynau, sy’n seiliedig ar ganlyniadau’r Arolwg Adnoddau Teuluol. Fe’u dosberthir yn ystadegau swyddogol o dan ddatblygiad.
Pam mae mynd i’r afael â thlodi plant yn bwysig
Mae tlodi plant yn effeithio ar fywydau plant yn awr ac yn y dyfodol. Gall mynd i’r afael â thlodi plant helpu mwy o blant i:
- gael iechyd corfforol a meddyliol gwell
- mynychu’r ysgol yn fwy rheolaidd a gwneud y mwyaf o’u haddysg
- datblygu sgiliau llythrennedd a rhifedd cryfach
- cael llesiant da a theimlo’n hyderus
- cael mynediad at gyfleoedd yn ddiweddarach mewn bywyd
- sicrhau swyddi da ac ennill incwm sefydlog fel oedolion
Mae tlodi plant hefyd yn effeithio ar gymdeithas yn ehangach. Gall gynyddu’r pwysau ar wasanaethau iechyd, addysg a gwasanaethau cyhoeddus eraill, a gall ei gwneud yn anoddach i gymunedau a’r economi ffynnu.
Gall lleihau tlodi plant wella iechyd, addysg, llesiant a chyfleoedd yn y dyfodol. Gall helpu plant i ffynnu a chreu Cymru gryfach a thecach i bawb.
Sut rydym yn mynd ati i fynd i’r afael â thlodi plant
Yn rhan o’r ymrwymiad i fynd i’r afael â thlodi plant a chefnogi teuluoedd ledled Cymru, mae’r Llywodraeth yn datblygu strategaeth tlodi plant ar frys, yn seiliedig ar y dystiolaeth orau sydd ar gael ynghylch yr hyn sy’n gweithio. Bydd y strategaeth yn cynnwys targedau a mesurau i helpu i fonitro cynnydd tuag at y canlyniadau a’r nod o fynd i’r afael â thlodi plant.
Bydd y strategaeth a’r camau gweithredu cysylltiedig yn ceisio lleihau achosion ac effeithiau tlodi plant, a rhoi cyfle i bob plentyn gyrraedd ei lawn botensial.
Yn dilyn cyhoeddi’r strategaeth, caiff y mesurau a’r wybodaeth sydd wedi’u cyflwyno yma eu diweddaru i adlewyrchu’r camau gweithredu a’r targedau.
Bydd ymrwymiadau’r Llywodraeth i dreialu Cynnal (Taliad Plant Cymru), ehangu mynediad at brydau ysgol am ddim ac ehangu mynediad at ofal plant a ariennir hefyd yn cyfrannu at fynd i’r afael â thlodi plant yng Nghymru